14 listopada, 2025
otwarcie wystawy: 14.11.2025, godz. 18:00–21:00
czas trwania 15.11.2025–10.01.2026
kuratorka: Katarzyna Krysiak
Współpraca: Marta Szypulska (scenografia), Sebastian Dembski (muzyka)
dostępność: na bramie prowadzącej do galerii zamontowany jest znacznik TOTUPOINT® będący elementem systemu nawigacyjno-informacyjnego dla osób niewidomych i słabowidzących
Projekt Anny Baumgart będzie się składać z esejów wizualnych realizowanych przez artystkę, częściowo przy wykorzystaniu filmowych materiałów archiwalnych tworzonych przez kobiety, wybitne dokumentalistki epoki PRL. W ten sposób Baumgart pragnie dać nowe życie treściom intelektualnym i wizualnym ukrytym w domowych archiwach. Ideą przewodnią będą hydrofeminizm oraz ekologia wydobyta z filmów sprzed 50–60 lat.
Pierwszy, już zrealizowany esej – Wanda – to historia dziewcząt, które w 1948 roku utonęły, wypłynąwszy łódkami na jezioro Gardno. Drugi powstaje w oparciu o materiały found footage, m.in. z notatników filmowych Simony Kossak i filmów edukacyjnych z archiwów Wytwórni Filmów Oświatowych w Łodzi, jak film Aleksandry Jaskólskiej O wodzie, roślinie i szparkach z 1956 roku. Artystka pokaże również swoją pracę wideo zatytułowaną Zima z 1997 roku, która współcześnie i w kontekście pozostałych prac nabiera nowych znaczeń. Do realizowanej instalacji filmowej oryginalną kompozycję muzyczną przygotowuje Sebastian Dembski.
Tkanką wystawy będą prace wideo, a przestrzeń zaaranżowana zostanie tekstylną instalacją przez scenografkę Martę Szypulską. Prace złożą się na posthumanistyczną opowieść o nas. Baumgart stawia odwieczne pytanie: kim „my” jesteśmy? „Wielorakość ludzkich i nieludzkich form przywołuje pytania, które dotyczą pewnej zbiorowości, pewnego »my«, ale czy ta zbiorowość określa się wyłącznie przez to, co ludzkie?” – pisze dr hab. Anna Barcz –ekoekspertka w projekcie.
Wystawa przybierze kształt instalacji – eseju wizualnego – formy przestrzennej zrealizowanej z fragmentów archiwalnych filmów dokumentalnych i taśm filmowych, z których nigdy nie powstały filmy. Dotąd niedostępne dla widzów z powodu starej technologii uzyskają nową widzialność poprzez cyfryzację i nowe ujęcie intelektualne w języku współczesnej ekohumanistyki. Fragmenty dokumentów Aleksandry Jaskólskiej (czarno-białe 35 mm – 248 m, 16 mm – 96 m) oraz taśmy filmowe Hi8 Simony Kossak, prof. nauk leśnych, (których dotąd nie pokazywano publicznie) złożą się na ruchome archiwum inkluzji międzygatunkowej zbudowane metodą recyklingu.
Artystka próbuje budować perspektywę pozbawioną szowinizmu gatunkowego podążającą za myślowymi intuicjami reżyserek dokumentalnych i badaczek ekosystemów XX wieku. Za G. Spivak stawia pytanie „Can the Subaltern Speak?” (Czy podporządkowani, inni [subaltern] mogą przemówić?). Przez „Innego” rozumie agroprzestrzeń i wyobraża sobie, w jaki sposób tworzyć odmienne systemy, które mówią innymi językami i dają podstawy logice przyszłego współistnienia. Rozważa, w jaki sposób podnieść świadomość konsekwencji ludzkich działań wobec pozaludzkiego.
Tytuł wystawy zaczerpnięty jest z wiersza amerykańskiej poetki i pisarki Adrienne Rich Aunt „Jennifer’s Tigers” z 1951 roku.
Anna Baumgart (ur. 1966 we Wrocławiu) – artystka postkonceptualna, reżyserka i scenografka. Doktora sztuki. Wielokrotna stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jej prace filmowe, performatywne i rzeźbiarskie były prezentowane na wielu wystawach, m.in. w Brooklyn Museum of Art, Jewish Museum w Nowym Jorku, Neuer Berliner Kunstverein w Berlinie, KW Institute for Contemporary Art w Berlinie, Museum on the Seam w Jerozolimie, Casino Luxembourg w Luksemburgu, CCA w Moskwie, Rydze, Tallinie, Narodowej Galerii Sztuki Zachęta i Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Polin w Warszawie, Muzeum Narodowym w Warszawie oraz na festiwalach sztuki wideo i dokumentu, m.in. Videobrasil w São Paulo, Videonale w Bonn, Monstrainvideo w Milano, European Media Art Festival Osnabrück, Nowe Horyzonty, Watch Docs. Projekt „Zdobywcy Słońca” (2012) został zaproszony na Manifesta 10, ale z powodu inwazji Putina na Ukrainę artystka w ramach protestu odrzuciła zaproszenie. Film „Świeże wiśnie” (2010) otrzymał nagrodę publiczności dla najlepszego filmu wideo na festiwalu Loop w Barcelonie. Jej prace znajdują się w licznych polskich i międzynarodowych kolekcjach, m.in. Hauser & Wirth, FRAC Poitou-Charentes, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Górnośląskie Muzeum w Bytomiu, Parlament Europejski w Strasburgu, Muzeum Narodowe w Warszawie, NOMUS Nowe Muzeum Sztuki w Gdańsku, Galeria Arsenał w Białymstoku. W latach 2000–2006 prowadziła kawiarnię Baumgart w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, która była projektem artystyczno-aktywistycznym i miejscem kultowym na ówczesnej mapie Warszawy.
partnerzy: Teatr Powszechny w Warszawie, Wytwórnia Filmów Oświatowych w Łodzi
patronat medialny: Magazyn „Szum”
Polski 
English (UK)